 {"id":2835,"date":"2024-12-03T10:57:40","date_gmt":"2024-12-03T09:57:40","guid":{"rendered":"https:\/\/rialia.eus\/burdina\/remover-removian\/"},"modified":"2025-01-22T12:11:47","modified_gmt":"2025-01-22T11:11:47","slug":"eragin-eragiten-zioten-burdinari","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/museoa\/erakusketa-iraunkorra\/burdina\/eragin-eragiten-zioten-burdinari\/","title":{"rendered":"Eragin, eragiten zioten burdinari!"},"content":{"rendered":"\t<div class=\"row\">\r\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-md-6\"><a rel=\"single-photo\" href=\"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg\"><img width=\"100%\" height=\"auto\" alt=\"\" data-src=\"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg\" class=\" lazyload\"><\/a>\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"col-md-6\">\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Bihurgailuek altzairuzko pieza handiak egiteko aukera eman baino lehen, burdinazko egitura handiak burdina pudelatuz egiten ziren. Henry Cortek 1783an asmatutako prozesu horri puddling izena eman zioten (ingelesez, <em>to puddle<\/em> = eragin), eta XIX. mendearen amaiera arte, burdina ijeztua ateratzeko erabilitako teknika bakarra izan zen, egitura handiak fabrikatzeko helburuz.<\/p>\r\n\r\n<p>Hoztu baino lehen, burdinurtua erreberberazio-labe itxi batera isurtzean zetzan pudelatzea. Han, txatarra eta burdin oxidozko zepak ukitzen zituen, eta ezpurutasunak, karbonoa eta sufrea erretzen ziren. Burdinazko ore gori-gori horri eskuz eragiten zioten pudelatzaile izeneko beharginek, haga luze-luzeak erabiliz, labeko atean zegoen irekigune txiki batetik sartuta; hagak bost minuturik behin aldatu behar ziren, gehiegi berotzen zirelako.<\/p>\r\n\r\n<p>Pudelatzeko indar handi-handia behar zen, nekearen eta beroaren aurkako zaildura, arreta eta buruargitasuna\u2026 Ez zegoen artean beste industria-jarduerarik giharren hain ahalegin gogorra eskatzen zuenik eta horren baldintza nekagarrietan garatzen zenik. Burdina urtzeko moduko tenperaturara iristen zen labe baten ondoan egiten zuten lan pudelatzaileek, 800 eta 1200 \u00b0C artean, burdinazko haga bat erabiliz, 150 kg-tik gorako pisua zeukan metaleko ore lodi edo morokilduari norabide guztietan eraginda, arretaz begiratuta baina burdinaren argi goriak itsututa. Lan horren ondorioz, behargin gehienek kataratak izaten zituzten edo itsu amaitzen zuten eta pudelatzaile gehienak 45 edo 50 urterekin hiltzen ziren.<\/p>\r\n\r\n<p>Pudelatzea urte askotan baliatu zen, bihurgailuak agertu arren. 1888an, kasurako, Eiffel dorrea burdina pudelatuz eraiki zen, eta Bizkaia zubia ere Frantziako Le Creusot labeetatik ateratako burdina pudelatuz altxatu zen. 1890. urtean, Bilboko Labe Garaiek 16 pudelatze-labe eta 3 gabi zeuzkaten, eta \u2018La Vizcaya\u2019 lantegiak burdina pudelatzeko 4 labe eta gabi bat.<\/p>\r\n\r\n\t<hr>\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t<p><audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-2835-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/rialia.eus\/audio\/23-remover_removian_eu.mp3?_=1\"><\/source><a href=\"https:\/\/rialia.eus\/audio\/23-remover_removian_eu.mp3\">https:\/\/rialia.eus\/audio\/23-remover_removian_eu.mp3<\/a><\/audio> \t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t  <\/p><\/div>\r\n\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bihurgailuek altzairuzko pieza handiak egiteko aukera eman baino lehen, burdinazko egitura handiak burdina pudelatuz egiten ziren. Henry Cortek 1783an asmatutako prozesu horri puddling izena eman zioten (ingelesez, to puddle = eragin), eta XIX. mendearen amaiera arte, burdina ijeztua ateratzeko erabilitako teknika bakarra izan zen, egitura handiak fabrikatzeko helburuz. Hoztu baino lehen, burdinurtua erreberberazio-labe itxi batera [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2575,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/page-interior-expo-permanente.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-2835","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bihurgailuek altzairuzko pieza handiak egiteko aukera eman baino lehen, burdinazko egitura handiak burdina pudelatuz egiten ziren. Henry Cortek 1783an asmatutako prozesu horri puddling izena eman zioten (ingelesez, to puddle = eragin), eta XIX. mendearen amaiera arte, burdina ijeztua ateratzeko erabilitako teknika bakarra izan zen, egitura handiak fabrikatzeko helburuz. Hoztu baino lehen, burdinurtua erreberberazio-labe itxi batera [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Rialia\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-22T11:11:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/\",\"name\":\"Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-pudeladores.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-03T09:57:40+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-22T11:11:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-pudeladores.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/wp-content\\\/uploads\\\/1-pudeladores.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/remover-removian\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/eu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Museoa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/eu\\\/museoa\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Erakusketa iraunkorra\",\"item\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/eu\\\/museoa\\\/erakusketa-iraunkorra\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Burdina\",\"item\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/museo\\\/exposicion-permanente\\\/hierro\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Eragin, eragiten zioten burdinari!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/\",\"name\":\"Rialia\",\"description\":\"Industria Museoa \u2013 Museo de la Industria\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/rialia.eus\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia","og_description":"Bihurgailuek altzairuzko pieza handiak egiteko aukera eman baino lehen, burdinazko egitura handiak burdina pudelatuz egiten ziren. Henry Cortek 1783an asmatutako prozesu horri puddling izena eman zioten (ingelesez, to puddle = eragin), eta XIX. mendearen amaiera arte, burdina ijeztua ateratzeko erabilitako teknika bakarra izan zen, egitura handiak fabrikatzeko helburuz. Hoztu baino lehen, burdinurtua erreberberazio-labe itxi batera [&hellip;]","og_url":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/","og_site_name":"Rialia","article_modified_time":"2025-01-22T11:11:47+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/","url":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/","name":"Eragin, eragiten zioten burdinari! - Rialia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/rialia.eus\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg","datePublished":"2024-12-03T09:57:40+00:00","dateModified":"2025-01-22T11:11:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu-ES","@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/#primaryimage","url":"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg","contentUrl":"https:\/\/rialia.eus\/wp-content\/uploads\/1-pudeladores.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/remover-removian\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Museoa","item":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/museoa\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Erakusketa iraunkorra","item":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/museoa\/erakusketa-iraunkorra\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Burdina","item":"https:\/\/rialia.eus\/museo\/exposicion-permanente\/hierro\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Eragin, eragiten zioten burdinari!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/rialia.eus\/#website","url":"https:\/\/rialia.eus\/","name":"Rialia","description":"Industria Museoa \u2013 Museo de la Industria","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/rialia.eus\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2836,"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2835\/revisions\/2836"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rialia.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}